ÖZEL ORMAN AMENAJMANI
1. Orman Fonksiyonlarının ve İşletme Amaçlarının Belirlenmesi
Orman amenajman planlamasının ilk ve en önemli adımı, ormanın üstleneceği ekosistem fonksiyonlarının belirlenmesidir. Ekosistem tabanlı fonksiyonel planlama yaklaşımıyla ormanları ekonomik, ekolojik ve sosyokültürel fonksiyonlara ayrılır. Bu aşamada sadece odun üretimi (ekonomik) değil; doğayı koruma, erozyonu önleme, iklimi koruma, su kaynaklarını koruma (hidrolojik), ekoturizm, rekreasyon ve toplum sağlığı gibi birçok değer göz önünde bulundurulur.
Planlama yapılacak alandaki tüm paydaşların (yerel kurumlar, sivil toplum örgütleri, yöre halkı) görüşleri alınarak katılımcı bir süreç izlenir.
Taslak fonksiyon haritaları oluşturularak ormanın mevcut durumu değerlendirilir ve o ormandan ne tür bir ürün veya hizmet beklendiğine dair “İşletme Amaçları” ve “Koruma Hedefleri” netleştirilir.
2. Kapsamlı Orman Envanterinin Çıkarılması
Ormanın geleceğini doğru planlayabilmek için öncelikle bugünkü durumunun (aktüel kuruluşunu) hassas bir şekilde ölçülmesi gerekir. Bu kapsamda uzman ekiplerimiz tarafından arazide detaylı envanter çalışmaları yürütülür:
- Alan ve Meşcere Envanteri: Uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları yardımıyla ormanlık alanların sınırları, ağaç türleri, gelişim çağları ve tepe kapalılıkları belirlenerek meşcere haritaları oluşturulur.
- Ağaç Serveti ve Artım Envanteri: Araziye yayılan “örnek alanlar” tespit edilir. Bu alanlarda ağaçların çapları, boyları, yaşları ve sağlık durumları (çapölçer ve artım burgusu gibi özel aletlerle) tek tek ölçülür.
- Çok Yönlü Analizler: Yalnızca ağaçlar değil; alanın jeolojik yapısı, iklimi, toprağın verimliliği (bonitet), biyolojik çeşitliliği (flora ve fauna), karbon birikim potansiyeli ve civardaki sosyoekonomik durum da kayıt altına alınarak devasa bir veri tabanı oluşturulur.
3. Silvikültürel Planlama ve Faydalanmanın Düzenlenmesi
Envanter sonuçları elde edildikten sonra ormanın “Mevcut (Aktüel) Durumu” ile olması gereken “İdeal (Optimal) Durumu” karşılaştırılır.
Ormanı, kendisinden beklenen fonksiyonları en iyi şekilde yerine getirebileceği ideal yapıya ulaştırmak için silvikültür (orman yetiştirme ve bakım) planları hazırlanır.
Ormanın sağlığını, ekosistem dengesini ve devamlılığını bozmadan ormandan ne kadar ürün (odun veya odun dışı) alınabileceği, nerede bakım ve nerede gençleştirme yapılacağı hesaplanır. “Eta” adı verilen bu hasılat miktarı belirlenirken, ormanın yıllık büyüme oranı (artım) ve doğaya yakın işletmecilik prensipleri temel alınır.
Sonuç olarak, ormanın biyolojik zenginliğini korurken toplumsal ihtiyaçları da sürdürülebilir bir şekilde karşılayan 10 veya 20 yıllık uzun vadeli “Amenajman Planları” ve uygulama haritaları ortaya çıkarılır.
